Terugblik Congres Toekomst van het Betalingsverkeer

  • 04th Sep 2017 14:00
Terugkijkend op het congres Toekomst van het Betalingsverkeer, geeft Paul van der Knaap onmiddellijk toe dat tussen alle high tech solutions en andere bedrijven die bezig zijn met het optimaliseren van het digitale betalingsverkeer, zijn bedrijf G4S Cash Solutions een vreemde eend in de bijt was. “Maar een cash-loze samenleving? Ik zie het niet snel gebeuren.”
Paul van der Knaap

‘Kijk naar de behoefte van de consument’

“De opkomst en interesse voor het congres waren weer prima, redelijk in lijn met voorgaande jaren. Ook voor wat betreft de sprekers en de typische onderwerpen die aan bod kwamen, leek het erg op eerdere edities. Dat geeft enerzijds aan dat het betaalverkeer ook weer niet zó hard in ontwikkeling is dan vaak gezegd en geschreven wordt. Ondanks dat cash een onderdeel is van het betalingsverkeer is wel duidelijk dat cash als betaalmiddel op dit soort congressen weinig interesse geniet.”

Waarom is G4S dan toch op Toekomst van het Betalingsverkeer aanwezig?

Wij zijn geen owner van cash, maar hebben wel veel kennis en inzicht van cash, mede doordat we hier al jaren mee werken en onderzoek naar doen. Dit brengt veel interessante inzichten. Zo blijkt ook dat de belevingswereld in contrast staat met de werkelijkheid. Voorlopig zal er cash zijn. Maar cash en elektronisch betaalverkeer zijn twee gescheiden werelden. Waar ik erg voor pleit is dat die twee werelden bij elkaar komen, omdat je naar de wens van de consument gaat kijken. Een beperkt aantal sprekers gaf dit ook aan: het maakt niet uit welke betaalmiddelen er zijn, als die betaalmiddelen maar aangeboden worden die de consument graag wil gebruiken. Dat is dus én cash én elektronisch.  En dus hoort cash dan ook thuis op het congres.”

De consument bepaalt, want betaalt?

“Ja, want blijkbaar willen veel consumenten nog heel graag met cash kunnen betalen. Ons pleidooi naar onze klanten toe is te kijken naar geïntegreerde oplossingen waarbij we het gewoon benaderen als betaalverkeer. Dat kunnen we doen door oplossingen te bedenken waarmee we de gepercipieerde nadelen van cash (veiligheid, kosten) adresseren, zoals bijvoorbeeld door het gebruik van slimme kluisjes.”

Cash blijft dus een betaalmiddel waar veel over te doen is. Ziet u een volledig cash-loze samenleving in het verschiet?

“Dat zie ik niet gauw gebeuren. We zien wél al jaren, zeker in Nederland, een neergaande lijn in het gebruik van cash en een sterk opgaande lijn in het gebruik van elektronische betaalmiddelen, waarbij opmerkend dat het totaal aantal betalingen nog steeds toeneemt. Nederland heeft op dit moment, na Scandinavië,  het laagste percentage cash betalingen binnen Europa. Scandinavië zit onder de 25% cash betalingen, in Nederland is dat nog 45%. In Duitsland zijn nog ruim 85% van de betalingen aan de kassa met cash.”

“De adoptie-graad van Nederlandse huishoudens voor het hebben van een internetaansluiting is bijna 100%. Vrijwel het hoogst in heel Europa. Dat betekent ook dat we relatief veel online zijn gaan shoppen in vergelijking met het buitenland.”

“Stel dat er geen cash meer zou bestaan, dan zijn er een aantal scenario’s denkbaar die niet heel erg meewerken aan de stabiliteit van de maatschappij. De Nederlandse staat heeft er baat bij om in gevallen van nood, zoals storingen in het elektronisch betalingsverkeer, minimaal een achtervang te hebben, een fall-back systeem. En cash is die achtervang.”

In ons dagelijkse leven kunnen we toch best zonder cash?

“Dan komen we een heel eind. In Nederland. Maar op het moment dat ik in Duitsland in een taxi stap is de kans groot dat ik daar met cash moet betalen omdat die chauffeur geen elektronisch geld accepteert. Je kunt redeneren dat ze in Duitsland nog een inhaalslag moeten maken. Maar we zijn er ook achter gekomen dat hele bevolkingsgroepen totaal wars zijn van elektronisch betalen. In België heeft de toename van de bevolking met 1 miljoen inwoners in een periode van vijf jaar juist geleid tot een stijging van cash.”

Ziet u ook voordelen aan een cash-loze samenleving?

“Zonder fysiek geld zou je minder overvallen hebben. Dat zou een voordeel zijn. Voor de belastingdienst is het een voordeel. En voor de financiering van de staat. Want per definitie is dan alles zichtbaar. Er zit niks meer in een oude sok.
Maar overvallen gebeuren omdat er iets betaald moet worden. En als dat niet meer met cash kan, dan gebeurt het wel op andere manieren. Een tijdelijk voordeel dus.

Logistiek is er dan ook een minimaal voordeel, want er rijden dan geen geldauto’s meer.  Maar dat is marginaal. De nadelen die aan een cash-loze samenleving kleven zijn mijns inziens vele malen groter.
Dat onderkenden ze ook in Zweden, waar de Zweedse Centrale Bank op heeft geroepen niet volledig afstand te doen van cash, omdat er altijd een fall-back systeem moet zijn. Daar hebben ze het wettelijk verplicht gesteld aan retailers om cash te blijven accepteren, niet in de laatste plaats om toeristen tegemoet te komen.” 

Maken wij het in ons leven nog mee dat er geen cash meer is?

“Ik vermoed van niet. Muntjes zouden dan misschien wel als eerste op de nominatie staan om te verdwijnen, want zwaar, de logistiek ervan is onhandig. Kleine bedragen zijn makkelijker om elektronisch te betalen. Het concept van geld als briefje, gegeven alle voor- en nadelen, dat blijft. Ik kan me niet voorstellen dat je daar als maatschappij afstand van zou willen doen.”

Welke impact zou cash-loos hebben in de wereld van Omni-channel?

“De wereld van Omni-channel is de wereld waarin we steeds meer winkelen via diverse kanalen bij dezelfde winkel. De fysieke winkel en de internetwinkel komen bij elkaar. Alle systemen zijn aan elkaar gekoppeld en het is aan de klant om te kiezen van welke dienst hij gebruik wil maken. Ook qua betaalsystemen.
Het heet wel omni, maar is het eigenlijk niet omdat de betaalmogelijkheid van cash er niet inzit. In een aantal landen zit die er overigens al wel in. Om een voorbeeldje te geven: De Amerikaanse supermarktketen Walmart introduceerde een internetshop. Dat liep niet zoals verwacht  omdat er alleen elektronisch betaald kon worden. Tot het moment dat de mogelijkheid werd geschapen om cash on delivery te doen. Toen ging de webshop echt goed draaien.”

“Wij als consumenten bepalen at the end of the day hoe we iets willen betalen. Blijkbaar is er nog heel veel behoefte om dat ook cash te kunnen doen. Wij denken dat er veel toegevoegde waarde zit in een systeem waar je cash kunt betalen voor je internetaankopen bij bezorging aan huis. Ons advies aan onze klanten: Stem als retailer alle zaken op elkaar af en kijk naar de behoefte van de klant. Cash en elektronisch betalen zijn niet twee verschillende werelden, ze horen wel degelijk bij elkaar. Dat is de koers die wij varen.”