Overheid moet veiligheid regisseren
4 april 2011
Een dronken automobilist die een blaastest afgenomen wordt door een servicegerichte en goed getrainde medewerker van een beveiligingsbedrijf, onder toezicht en verantwoordelijkheid van de politie. In Nederland is dit niet mogelijk. Terwijl de advocaat en de leverchirurg die deze alcomobilist nodig heeft wel commercieel werken. Waarom vinden we het dan gek als een blaastest wordt afgenomen door een medewerker van een beveiligingsbedrijf?
Tegenwerpingen
Tegenstanders van marktwerking in de veiligheidszorg staan paraat met tegenwerpingen. De onafhankelijkheid van de overheid zou in het geding zijn en veiligheid zou een overheidstaak zijn die ook door de overheid uitgevoerd moet worden. Natuurlijk is de overheid er verantwoordelijk voor dat het economische en sociale verkeer in onze samenleving veilig kan plaatsvinden. Maar dit wil nog niet zeggen dat de overheid dit ook altijd zelf ter hand moet nemen. Sterker nog: ik zou willen betogen dat de overheid dit beter niet zelf kan doen: de zorg voor de veiligheid laten uitvoeren door marktpartijen zou de kwaliteit juist ten goede komen.
Veiligheidszorg
Enkele jaren geleden is het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) begonnen met de publicatie van veiligheidszorgrekeningen. Het CBS omschrijft veiligheidszorg als: 'het aanbod van goederen en diensten die tot doel hebben criminaliteit, verloedering en overlast te voorkomen, te bestraffen of de schade ervan te beperken en daarnaast onveiligheidsgevoelens weg te nemen'.
Veiligheidszorg is dus het geheel aan activiteiten dat moet leiden tot meer veiligheid. Volgens deze definitie bedroegen de uitgaven in Nederland in 2009 in totaal bijna euro 12,5 mrd. Bijna de helft daarvan gaat op - volgens cijfers uit 2008 - aan preventie. Daarvan loopt 40% via de politie, gevolgd door de Dienst Justitiële Inrichtingen en de beveiligings- en opsporingsbedrijven (ieder voor 17%). Het aandeel van het bedrijfsleven bedraagt dus nog niet eenvijfde, maar groeit wel gestaag. Dit is een goede ontwikkeling, want de overheid kan het niet alleen. Maar het kan nog veel beter.
Opdrachtgever
De overheid moet zich toeleggen op haar rol als opdrachtgever, regisseur en toezichthouder. Ze kan 'shoppen' in de markt, die door concurrentie en echte prikkels presteert, innoveert en efficiency nastreeft. Inzet van marktpartijen leidt zo tot goedkopere, flexibelere en integere dienstverlening.
De overheid zou zich moeten beperken tot het opstellen van kaders en spelregels, het uitoefenen van toezicht en het opstellen van beleid en wetgeving. Marktwerking in de veiligheidszorg is dus juist een zegen: het bevordert keuzevrijheid, vernieuwing en efficiency. De overheid huurt private partijen op contractbasis in, en kan er prestatievoorwaarden aan koppelen.
Waar voor je geld
Bevalt de dienstverlening niet? Er is altijd een andere en betere partij te vinden. Dat is immers het mechanisme van de markt. Zo komen we tot een effectieve en geloofwaardige overheid, een efficiënte productie van publieke veiligheid en een belastingbetaler die waar voor zijn geld krijgt.
Hans Duijst, managing director Western Europe G4S Secure Solutions
Dit artikel is gepubliceerd in het Financieel Dagblad van 4 april 2011
Contactinformatie
Over G4S
G4S is wereldmarktleider in veiligheids- en beveiligingsoplossingen en is gespecialiseerd in outsourcing van bedrijfsprocessen in sectoren waar safety en security risico’s worden beschouwd als een strategische bedreiging. G4S is beursgenoteerd in Londen en Kopenhagen en is wereldmarktleider met ruim 625.000 medewerkers en activiteiten in meer dan 120 landen. In Nederland is G4S marktleider met 10.000 medewerkers.