Risico's terugdringen bij lokale onrust

  • 10 Mar 2016 09:59

Steeds vaker krijgen lokale overheden te maken met politiek activisme. Boze burgers die zich verenigen in een groep, demonstreren en aankloppen op de deur van het gemeentehuis. Volgens René Hiemstra, directeur van de adviesafdeling van G4S, Risk Advisory, is dat een trend aan het worden en brengt het risico’s met zich mee.

“Ik zie de laatste tijd een toename in het aantal demonstraties bij gemeentehuizen en publieke gebouwen. Daarbij loopt het soms uit de hand, bijvoorbeeld als het gaat om asielopvang, waarbij je te maken krijgt met bedreigingen en fysiek geweld. Actievoerders verstoren het politieke proces in de hoop met intimidatie en wellicht geweld hun zin door te drijven. Gemeenten zijn van huis uit gewend zich open, toegankelijk en transparant op te stellen en de gebouwen zijn daar ook op gemaakt. Lokale onrust brengt veel veiligheidsrisico’s met zich mee. Risico’s waar gemeenten beter op voorbereid moeten zijn.”

In Nederland zijn er ruim 400 gemeentehuizen en publieke gebouwen te vinden. Deze plekken zijn zo ingericht dat ze een open en toegankelijke uitstraling hebben. Grote ramen, veel licht, dun vensterglas, weidse open ruimtes, lage balies. Ruimtes zijn vaak niet makkelijk af te sluiten. “Vroeger, voor de Tweede Wereldoorlog werden gemeentehuizen ook ontworpen met de gedachte dat ze bescherming moesten bieden aan het bestuurlijke en politieke proces. Zoals je nu nog in bijvoorbeeld Haarlem ziet, waar de gemeente is gehuisvest in het centrum van de stad in een soort kasteel met dikke muren. Dergelijke gebouwen, die oorspronkelijk zijn ontworpen met enige verdediging in gedachten, zijn vrij makkelijk te beveiligen. De gemeentehuizen van tegenwoordig zien er echter heel anders uit. Vaak kun je de gemeenteraad van buitenaf door glas zien zitten in een vergadering. Dat geeft een transparante en open uitstraling, maar is niet altijd even veilig. Zoals we bijvoorbeeld in Geldermalsen hebben gezien toen het bestuur en de raad geen kant op konden bij een gewelddadige demonstratie tegen de komst van een azc.”

Wat kunnen gemeenten doen om de veiligheid beter te waarborgen?

“Gemeenten kunnen veel meer doen dan de beelden van bijvoorbeeld Geldermalsen misschien suggereren. Bouwfysisch kun je zeker maatregelen treffen om ruimte te creëren voor het veilig stellen van medewerkers, het bestuur en gasten. Dat hoort niet een ad-hoc-aangelegenheid te zijn: er moet een veiligheidsplan liggen waarin is geregeld hoe snel geëscaleerd kan worden als dat nodig is en hoe in het uiterste geval evacuatie kan plaatsvinden. Maar ook praktische zaken die wat verder van tevoren geregeld kunnen worden, zoals ramen die bestand zijn tegen stenen, betonnen obstakels die auto’s kunnen tegenhouden en deuren die dicht kunnen om ruimtes af te sluiten. Je kunt allerlei fysieke maatregelen nemen maar uiteindelijk valt of staat het bij goed uitgevoerd security management. Dat is een harde voorwaarde voor een onverstoord politiek-bestuurlijk proces. Een burgemeester en zijn of haar politiechef hebben hier natuurlijk vooral ook zelf een visie op. Dan gaat het om diverse aspecten: en goede, veelomvattende onafhankelijke risicoanalyse, strakke implementatie van het gekozen veiligheidsbeleid en professionele uitvoering daarvan. Goed securitymanagement kan er ook voor zorgen dat een rel zoals in Geldermalsen niet een verrassing is voor een gemeente. Door bijvoorbeeld regelmatige monitoring van social media kunnen sentimenten goed en tijdig worden gezien en aangevoeld. Dat kan goed onderdeel zijn van het securitymanagement van een gemeente. Met betrekkelijk eenvoudige stappen kan er een groot verschil worden gemaakt in veiligheid en dat is op dit moment nodig.”

G4S Risk Advisory is een adviesafdeling die zich richt op onafhankelijk en strategisch advies zodat risico’s structureel en efficiënt beheersbaar worden voor organisaties. Zowel preventief als reactief.

^