Nederland gaat voor online betalen, maar geldt dat ook voor Europa?

  • 11 Sep 2018 09:14

Het (internationale) betalingsverkeer is volop in beweging, in een steeds sneller tempo. G4S Cash Solutions volgt alle ontwikkelingen in Nederland, in Europa en wereldwijd. De kennis die we hierbij opbouwen, komt samen in het World Cash Report, waarvan we de editie voor 2018 deze zomer presenteerden.

Betaling toonbank G4S CAS

Uit het World Cash Report bleek dat cash wereldwijd nog altijd het meest gebruikte betaalmiddel is. In Nederland is dat anders: nog maar zo’n 40% van de transacties in ons land vindt plaats door middel van contant geld. Dat is het laagste percentage in de eurozone. Het is voor ons inmiddels slecht voor te stellen, maar bij onze zuiderburen zijn er nog volop plekken waar je alleen met contant geld kunt betalen.

Hoe zit dat in de rest van de eurozone en in Europa? We zetten de belangrijkste feiten uit genoemd report op een rijtje.

  • Er zijn 28 verschillende valuta in omloop in Europa. De euro is de meest gebruikte: in de 19 van de 28 landen die samen de eurozone vormen. In de afgelopen vijf jaar is de totale waarde van de bankbiljetten die in de 28 Europese landen in omloop zijn gemiddeld 39,5% gestegen.
  • Als we kijken naar het aantal transacties in de eurozone werd cash het meest gebruikt in de zuidelijke landen, maar ook in Duitsland, Oostenrijk en Slovenië waar meer dan 80% van de betalingen werd voldaan met cash. Cash werd het minst gebruikt in Nederland, Estland en Finland, waar het aandeel van het aantal transacties bleef steken tussen de 45% en de 54%.
  • Van alle Europese landen is Zweden het enige land waar in de afgelopen vijf jaar een consistente afname is te zien van de waarde van de bankbiljetten die in omloop zijn.
  • Kijkend naar de waarde van het geld dat is opgenomen bij geldautomaten zien we een groei tussen 5% en 19%. Uitzonderingen hierop zijn (weer) Zweden, België en het Verenigd Koninkrijk, terwijl Ierland en Griekenland een inconsistent beeld laten zien.
  • Toegang tot cash via geldautomaten en bankkantoren is vrij consistent in heel Europa: gemiddeld zijn er 84 geldautomaten en 34 bankkantoren per 100.000 inwoners. De meeste landen laten een lichte toename of een gelijk gebleven aantal geldautomaten zien. België heeft het grootste aantal geldautomaten met 155 stuks per 100.000 inwoners, gevolgd door Spanje, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Griekenland (-24,1%), Zweden (-20,0%),  Nederland (-12,3%) en Spanje (-10,6%) hebben de afgelopen jaren het aantal geldautomaten flink afgebouwd.
  • In de meeste Europese landen worden bankkantoren gesloten. Italië en België hadden het hoogste aantal bankkantoren van Europa: 71 per 100.000 inwoners. Nederland (11) en Zweden (17) hadden de minste bankkantoren per 100.000 inwoners.
  • Met 19% van alle transacties zijn betaalkaarten het op een na meest gebruikte betaalinstrument. Dit vertegenwoordigt in totaal 39% van de waarde van alle transacties.

Ondanks het belang van cash in Europa maken ook de elektronische betaalvolumes en de bijbehorende infrastructuur een ongelofelijke groei door. Als we de beschikbaarheid van betaalpassen en betaalautomaten voor de consument bekijken, zien we dit:

  • het aantal passen per hoofd van de bevolking groeit in alle landen, behalve in Frankrijk, Nederland en Zweden.
  • in Nederland is dit vooral het gevolg van een afname van het aantal creditcards. Het grootste deel van de passen in Nederland zijn debitcards en dat aantal is in totaal toegenomen met 7% in de afgelopen vijf jaar.
  • het aantal passen per hoofd van de bevolking ligt in Europa op 1,6. Alleen het Verenigd Koninkrijk, Turkije en Zweden komen in de meest recente cijfers gemiddeld boven de 2 passen per inwoner uit.

Om de vraag die aan dit artikel ten grondslag lag te beantwoorden: Europa gaat niet voor online betalen. Nóg niet althans. Integendeel: cash blijft voorlopig het belangrijkste betaalinstrument. Een recent onderzoek van de Europese Centrale Bank (ECB) onderstreept deze conclusie. “Zelfs in dit digitale tijdperk blijft cash essentieel voor onze economie,” zegt Mario Draghi, president van de ECB. “Een enquête over het gebruik van cash toont aan dat meer dan driekwart van de betalingen in de eurozone met cash wordt voldaan. Wanneer we kijken naar de waarde van de transacties, is dat net iets meer dan de helft.”

En geldt dat ook voor Nederland? Ja – hoewel contant geld dus niet meer het belangrijkste betaalmiddel in ons land is, zal het ook bij ons niet snel verdwijnen. De Nederlandsche Bank 
concludeerde onlangs nog dat de snel groeiende digitalisering van het betalingsverkeer risico’s oplevert voor kwetsbare groepen zoals ouderen. Daarom moet het betalen met contant geld geaccepteerd blijven, zo meent de bank in het rapport Visie op Betalen 2018 - 2021.

Volgens de bank is het belangrijk dat in de komende jaren wordt geïnvesteerd in zowel de acceptatie van contante betalingen als de ontwikkeling van digitale transacties. De bank wil zich in blijven zetten om elektronisch betalen te stimuleren maar streeft niet naar een cashless samenleving zolang er behoefte bestaat aan contant betalen.

Eén van de initiatieven die zich richt op het behoud van contante betalingen is Cashly. Consumenten die met Cashly betalen ontvangen een betaalvoucher met QR-code. Bij één van de aangesloten betaalpunten kunnen zij vervolgens contant de betaling voldoen. Cashly is ook als betaaloptie in webshops aan te bieden.

^